Advert
Advert
Advert
Türkçeyi  Doğru Kullanmak
Tuncer Kırhan

Türkçeyi Doğru Kullanmak

Bu içerik 572 kez okundu.
Prof. Dr. Oktay  Sinanoğlu, Türkçedeki yozlaşmayı "Bye Bye Türkçe" adlı kitabında anlatırken, Kimsenin aldırış ettiği yoktu.

Şimdi gelinen noktada, bulvarlardaki görkemli binaların gövdelerindeki tabelaları görenler kendilerini yabancı bir ülkede sanırcasına  dil  kirliliği ile karşı karşıya kalmaktadır.

Atatürk, uluslaşma üzerine öngörülerini yaparken, devrimlere yön veren ve onu sonsuza kadar egemen kılacak biricik erkin, dil ve kültür olduğunu ifade etmiştir. Söylevlerinde önemle vurguladığı Türk dili, Türk kültürü, çağdaş uygarlık ve bağımsızlık, Türk ulusuna ısrarla anlattığı kavramlar iken, içinde bulunduğumuz gelişmeler tam bir hezeyandır.

Oysa dil bir ulusun ses bayrağı olup, canlı ve her türlü etkileşime açıktır. Üzerimize düşen dilimizi bu etkileşimden olabildiğince uzak tutmak için onu iyi kullanmamız gerekir. Global bütünleşme ekonomileri etkilediği gibi dilimizi olumsuz etkilememelidir.

Elektronik iletişim araçlarıyla kullandığımız kırpık anlatımlar, özellikle öğrenim çağındaki gençleri konuşma ve yazmalarında tahribata neden olmaktadır.
Hemen hepimizin kullandığı, "Aman Allah'ım" yerine, dilimize pelesenk ettiğimiz; "Ohh my God!" yada, "Upps!" gibi yumuşak inişler bir başka dilin argümanına teslimiyetten başkası değildir.

Bugün tüm şehirleri saran alışveriş merkezlerinin hangisinin isimleri neden Türkçe değil ki?  Üstelik buralardaki mağazalar, Türkiye'de değilmiş gibi, ilanlarını İngilizce vermekte sakınca görmezken, vitrinlerine "indirim" anlamına gelen, İngilizce"Sale" yazarken, Türklerden çok, İngilizlere hitap etmelerini anlamakta zorlanmaktayız.

Böyle bir gidişle nereye varılacağını düşünmek dahi istemeyiz. Bunun adı, yabancı dillerin boyunduruğundan çıkmak değil, ulusal benliğini koruyamamış bir toplum olmaktan öteye gidememektir.  Bugün Arapçayı unutan Cezayir ve Tunus halkının, farklı olarak kullandığı Fransızcayı dünya dili olarak bilmesi gibi ilginç bir şey olamaz.

Günlük hayatımızda kullanılan Türkçemizin böylesine kirlenme içinde olması yanı sıra, konuşma dilimizin de epey bir nasiplendiği ve anlaşılmaz hal aldığı gözlenmektedir. Üstelik bu yanlışlıkları yapanlar, sözde iyi konuşmacı olan spikerler, siyaset adamlarını ekranlarda izlemekteyiz.

Kim ne derse desin, dilimizin korunması için, acil önlemler alınmalı ve yeterliliği olan eğitimciler, tiyatro oyuncuları, yazar ve siyaset adamlarına önemli ödevler düşmektedir.  Eğer bunlar olmazsa, gelecek nesiller çok daha anlaşılmaz bir durum içinde olabilirler.

Yazı dilimizden önce konuşma dilimizde görülen bozuklukları gidermek için, Türkçeyi iyi öğrenememiş olmamız öncelikli eksiğimizdir. Bencilliği bir yana bırakıp, yanımızda güncel bir yazım kılavuzu ile Türkçe sözlük bulundurmayı ve arada bir bakmayı kaçımız adet edinmişizdir?
Yanlış konuşma ve yazmaya birkaç örnek vermek gerekirse; "Sandviç" yerine "sandöviç" olmayacağı gibi, "pardesü" yerine "pardüsü" olmaz. "randevu" yerine, "rendevu" ya da "randövü" olmaz. "otobüs" yerine, "otibüs" olmaz. "panjur" yerine, "pancur" olmaz. "stepne" yerine, "istetme" hiç olmaz. "program" yerine “proram” olmaz. "ropörtaj" yerine, "reportaj" yine  olmaz.

Hadi bunlar yabancı sözcüktü, dilimiz sürçtü diyebiliriz. Peki, Türkçe yanlışlara ne diyeceğiz?

Kibar olmak adına, "yazacağım" ya da "yazıcam" yerine “yazcam” olmaz. "kayısı" yerine, "kaysı" olmaz. "gezeceğiz" yerine, "gezicez" olmaz. "dakika" yerine, "dakka" olmaz. "dut" yerine, "tut" olmaz."öğün" yerine "övün" olmaz.  Olmazları  daha da artırabiliriz, hele bir tanesi var ki hiç olmaz. 

T.D.K. kurallarına göre doğrusu,''egzoz'' olan sözcük sanayi sitelerindeki tabelalarda farklılıklarla yer alması, yada konuşma dilinde farklı kullanılması  komik değil de nedir.

İngilizce'den ''exhaust'' olarak Türkçe' ye giren ve "egzoz'' yerine, ''egzost, eksöz, eksoz'' yazılması hiç olmaz. Hatasız günler dileği ile Türkçemizi sevelim.
DİĞER YAZILAR
YORUMLAR
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Selin Sayek Böke'den Adalet Kurultayı hakkında açıklamalar
Selin Sayek Böke'den Adalet Kurultayı hakkında açıklamalar
Kendi partisinin 'milliyetçi' adına karşı!
Kendi partisinin 'milliyetçi' adına karşı!