Olumsuz Davranışlarla Nasıl Başa Çıkabiliriz?
  • Reklam
  • Reklam
Güler Karakurumer

Güler Karakurumer

Olumsuz Davranışlarla Nasıl Başa Çıkabiliriz?

Çocuklarımız büyürken, en fazla dikkatimizi çeken ve zaman zaman başa çıkmakta zorlandığımız konuların başında olumsuz davranışlar gelmektedir. Bunlar kızgınlık, öfke, şiddete başvurma, saldırganlık, kötü sözler söyleme ve kavga etme gibi davranışlar olabilir. Bu davranışların gözlenmesinde ve ortaya çıkmasında anne babalar ve öğretmenlerin tutum ve davranışları çok önemlidir.

Çocuklarımızın çeşitli davranışlarının gelişiminde okul ve ev ortamlarının temel ve çok belirleyici bir rolü vardır. Çocuklarımız büyürken birçok yeni durumla karşı karşıya kalmaktadır. Bu yeni bir yere gitmek üzere yola çıktığınızda, önünüze birçok yolun çıkması ve hangisine gideceğinizi bilememeye benzetilebilir. Birilerinin size uygun olabilecek yol veya yollara ilişkin ipuçları vermesi sizin için yönlendirici olabilir. Aynı şekilde çocuklarımız da gelişirken yönlendirilmeye, nelerin daha uygun ve doğru olduğu konusunda bilgilendirilmeye ihtiyaçları vardır. Tüm bu yönlendirmeleri ‘’Disiplin kavramı’’ içinde düşünebiliriz.

Buradan hareketle, olumsuz davranışları ele almadan önce ‘’ disiplin’’ kavramını gözden geçirelim. Disiplinin sözcük anlamı:’’Bireylerin içinde yaşadıkları topluluğun genel düşünce ve davranışlarına uymalarını sağlamak amacıyla alınan önlemlerin tümü’’ olarak geçer. Bu açıklamayı şimdi de ev ortamına uygulayalım. Tanımda sözü edilen bireyler, aile bireyleri, topluluk ise ev ortamında yaşayan kişilerden oluşur. Buna göre disiplin o evin ve ailenin değer, düşünce ve davranışlarına uygun, yapılması ve yapılmaması gereken davranışları içeren bir önlem sistemi, bir davranış düzenidir. Örneğin; akşam yatma saatlerinin düzeni, TV seyretme ve yemek saatlerinin düzeni gibi ailenin günlük yaşamını düzenleyici bir sistem; ya da ders çalışma düzeni, her gün diş fırçalama disiplini, herkesin kendi eşyasını toplaması, yemek yeme şekli gibi her bireyden beklenen davranışlarını içeren bir düzen.

Diğer bir deyişle disiplin dendiğinde aklımıza çocukların kendilerini kontrol etmeleri ve davranışlarının sorumluluğunu almaları için kazanmaları gereken tüm beceriler gelmektedir. Bu beceriler içinde sosyal beceriler ve problem çözme becerileri çok önemli bir yer tutmaktadır. Çocuklar başa çıkamadıkları bir durum karşısında neler yapabilecekleri konusunda uygun örnek, model ve seçenekler görerek ve öğrenerek doğru tepkiler gösterebilirler. Günümüzde bu yaklaşım, olumlu disiplin anlayışı olarak değerlendirilmektedir.

Çocuğa disiplin uygulanması, ona kendini denetleme becerisini (öz denetim) kazandırmak ve o ortam için uygun davranış ya da davranışları öğretmek anlamına gelir. Çocuğunuz, göstereceğiniz sevgi ve uygulanan yönlendirme ile öz saygıyı ve öz denetimi öğrenir. Küçük çocuğun güvenliği ona bakan kişiler tarafından sağlanır. Bu nedenle ana babalar çocuklarını onlara zarar verebilecek her şeyden korumak için ilk yıllardan başlayarak kısıtlamalar getirirler. Bu sınırlamalar koyulurken, çocuğun iyiliği ve güvenliği kadar aynı çevreyi paylaşanların güvenlik ve iyiliği de düşünülmelidir. Çocuklara konan kurallar basit ve anlaşılır olmalıdır fakat, daha da önemlisi, açık, öz ve tutarlı bir şekilde çocuğa iletilmelidir.

Çocuğun yaşamının ilk yıllarında bu kuralların konması çok önemlidir çünkü çocuk bu yaşlarda çok çabuk incinebilir, bu yıllar çocuğun çevresini ve çevresinde yaşananları tartmasında önemli yıllardır. Bu dönemde güven çevresini ve çevresinde yaşananları tartmasında önemli yıllardır. Bu dönemde güven sağlıklı ya da sağlıksız olarak gelişecektir. Güvenin nasıl geliştiği çocuğun kişiliğinin gelişmesinde önemli bir rol oynayacaktır ve belki de erişkin olarak geliştireceği güven duygusunu şekillendirecektir. Ayrıca ana babasının kendini korumada ne kadar başarılı olduğuna ilişkin bir fikir oluşturacaktır. Anne ve baba çocuğu yönetmede zayıfsa çocuk onların kendini korumada da zayıf olduklarına inanacaktır.

Çocuklarımıza değişik ortamlarda başa çıkamadıkları davranışlar karşısında neler yapabileceklerine ilişkin becerileri kazandıramadığımızda onlar da tepkilerini saldırgan ve olumsuz davranışlar sergileyerek ifade etmektedirler. Tüm bu davranışları ele alacağımız diğer yazımızda birlikte olmak dileğiyle…

Bu yazı 109 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 1 Yorum
  • Salih Balık
    2 hafta önce
    Tebrikler Güler hanım elinize ve kaleminize sağlık çok güzel bir yazı olmuş

Son Yazılar