Efes Harabeleri
  • Reklam
Güner Çetin

Güner Çetin

Efes Harabeleri

Yeni mevsime merhaba... Kavurucu yaz sıcakları yerini daha ılık günlere bırakmaya başladı. Yazın sıcağında, kışın soğuğunda zevkine varılamayacak bir antik kente ayırdım, bu ay ki gezimizi...

Türkiye'nin en büyük tarihi zenginliklerinden birine doğru yol alıyoruz.  İzmir-Özdere-Kuşadası ve Selçuk’tan sonra Efes Harabelerindeyiz. Efes 17. yüzyıldan itibaren gezginlerin uğradığı bir yer. Her yıl yüz binlerce turistin ziyaret ettiği Efes antik kenti, eserleriyle, anıtlarıyla ziyaret edenleri geçmişin görkemine ve mimari güzelliklerine götürüyor. 

Anadolu tarihinin en büyük merkezlerinden biri Efes neolotik çağa uzanan tarihinde Roma, Yunan, Bizans dönemlerinin ardından Osmanlı idaresine geçmiş büyük bir uygarlık merkezi olmuştur. Çağların görkemini yansıtan Celcus Kütüphanesi, Artemis, Hadrian, Serapis ve Domitian tapınakları, Meryem Ana Evi Efes'in dünya kültür mirasına armağanları.

Kuşadası yolunda Artemision levhasından dönerek dünyanın yedi harikasından biri sayılan Ephesos Artemis Tapınağı’nın bulunduğu yere ulaşılır. Tapınak tam 120 yılda bitmiş. Bu muhteşem tapınaktan günümüze sadece tek bir sütun kalabilmiş.
Ören yerinin iki girişi var, birisi ve asıl kullanılan Kuşadası yolundan, diğeri ise Meryem Ana'ya çıkış yolundan.

Magnesia kapısından girince önümüze Doğu Gymnasion'u çıkıyor. Hamamı, güneş ve beden eğitimi yapılan yeri, geniş avlusu ve ders salonları bulunuyor. Devam edildiğinde Devlet Agorası'na varılıyor. Agora'nın ortasında Mısır Tanrıçası İsis adına yapılmış tapınağın temelleri görülüyor. Bazilikanın diğer tarafında müzik salonu başka bir tarafında hamam kalıntıları var. Odeon'dan ileri gidildiğinde üç tarafı sütunlu avlu ile çevrili iki küçük tapınak, Augustos ve Roma'nın kurucu Tanrıçalarına adanmışlar. Devlet Agorası'nın bir diğer tarafında sekiz basamaklı tapınak, tapınağın terasının ilerisinde dükkânlar sıralanmakta. Buradaki meydan Küretler Caddesi'ne bağlanmakta.

Memnius Anıtı'ndan başlayıp Celsus Kütüphanesi’ne doğru eğimli cadde Küretler caddesidir.  Cadde üzerindeki önemli bir yapı da Hadrian Tapınağı'dır. Tapınak sonradan yıkılmış ve de daha sonra da restore edilmiştir.Tapınağın arkasında da hamam vardır. Hadrian Tapınağı karşısında, Bülbül Dağı eteklerinde zenginlere ait yamaç evlerini restore edilmiş haliyle görmekteyiz. Bu evler mozaikler, heykeller, fresklerle süslenmiş. Evlerin alt tarafında anıt mezar ve Bizans çeşmesi bulunuyor.
Küretler caddesi ile mermer caddenin kesiştiği yerde Aşk Evi kompleksi yer alıyor.
Mermer caddenin başında restore edlilerek ayağa kaldırılmış bulunan, antik kentin en güzel yapısı, iki katlı Celsus Kitaplığı bulunuyor. Kütüphanenin döneminin en zengin kitaplıklarından biri olduğu biliniyor.

Muhteşem, mimarı şaheser olarak söylenen bir yer de hayal kırıklılıkları yaşanabiliyor. Bir gören gözüyle burası öyle bir yer değil. İhtişamı yanında çağın en büyük bilim ve kültür merkezlerinden biri olması nedeniyle de etkileyici.

Hellenistik dönemde yapılmış Ticaret Agorası üç yönü dükkânlarla çevrilmiştir. Ticaret Agorası'nın arka tarafında Serapis Tapınağı bulunmakta.

Panayıt Dağı'na dayanmış 24.000 kişilik tiyatro Hellenistik dönemde yapılmaya başlanmış, daha sonra genişletilmiş. Bugünkü göz kamaştırıcılığı tiyatronun yapıldığı dönemdeki ihtişamını ortaya koyuyor. Tiyatroda günümüzde de konserler verilmekte.

Tiyatronun önünden limana kadar uzanan cadde 600 m uzunluğundadır. Caddenin kuzeyinde spor tesisleri yer alıyor. Tiyatro tarafında kısmen ortaya çıkarılmış olan Tiyatro Gymnasionu ve hamamlar uzanmakta. Arka tarafında Meryem Ana Kilisesi bulunuyor. Kilise ayrı zamanlarda yapılan üç kilisenin eklenmesiyle oluşmuş.

Bazilikanın doğusuna din adamlarının konutları yapılmış. Atriumun kuzeyinde vaftiz yeri görülebilmektedir.

Efes'te tarihin uzak geçmişine düşsel bir yolculuk yaptık. Yüzyıllar boyunca nice insanın emeği ile yapılmış, günışığına çıkarılması için de emek harcanmış Efes'i gezmek için uzunca bir zaman ayırın. Çünkü görülecek çok şey var.

Bu yazı 1194 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

Web Analytics
http://addurl.nu z35W7z4v9z8w