Kritik haftaya giriyoruz
  • Reklam
Murat Yetkin

Murat Yetkin

Kritik haftaya giriyoruz

ABD Başkan Yadımcısı Joe Biden'ın gündeminde pek çok konu var. Ukrayna var. Rusya var. İran'la anlaşma, İran-Suudi çatışması var, önemli gelişmelerin gözlendiği Kıbrıs var, ama gözler en çok Suriye, Irak ve IŞİD ile mücadelede.

ABD Başkanı Barack Obama’nın 19 Ocak’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı aramasının ardından yapılan açıklamada, İstanbul-Sultanahmet’teki IŞİD ve Diyarbakır-Çınar’daki PKK terör eylemlerinden dolayı taziyede bulunduğu açıklanmıştı.

Bu önemliydi, ama en az o kadar önemli olan bir ayrıntı da Başkan Yadımcısı Joe Biden’ın yaklaşan ziyareti üzerine konuşmuş olmalarıydı; taziye vesile olmuştu.

Telefon adeta ‘Yardımcımı tam yetkiyle gönderiyorum, çözelim meseleleri’ mesajı vermek içindi.

***

Dün akşam İstanbul’a inen Biden, 23 Ocak cumartesi günü hem Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem Başbakan Ahmet Davutoğlu ile görüşecek.

Öncesinde, yani bugün, resmi açıklamalarında “reform yanlısı” diye tanımladıkları “sivil toplumla” bir araya gelecek.

Biden’ın gündeminde pek çok konu var. Ukrayna var. Rusya var. İran’la anlaşma, İran-Suudi çatışması var, önemli gelişmelerin gözlendiği Kıbrıs var, ama gözler en çok Suriye, Irak ve IŞİD ile mücadelede.

***

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov 20 Ocak’ta Zürih’te hem Ukrayna, ama daha çok da Suriye krizini görüşmek üzere buluştular.

Ama 25 Ocak’ta yapılması planlanan Suriye konferansı için dün akşam itibarıyla hâlâ kimseye davetiye çıkarılmamıştı; toplantının 25’inde yapılıp yapılmayacağı dahi belli değil.

Çünkü ABD, Türkiye ve o bloku oluşturan dokuz ülkenin, geçiş döneminin ardından gitmesi koşuluyla Beşar Esad yönetimiyle görüşmeyi kabul etmesinin ardından, muhalif gruplar adı altında kimlerin konferansa davet edileceği konusunda anlaşmazlık var.

***

Muhalif gruplar geçen hafta Riyad’da toplandı ve bir heyet oluşturdular.

Suriye’de bulunmasının amacı Esad rejimine destek vermek olan Rusya, “Benim muhalif saydıklarım da orada olacak” diye muhalif grupların arasına almak istemediklerini de konferansa muhalif olarak dahil etmek istedi.

Bunların arasında PYD de vardı.

***

Başbakan Davutoğlu bunun üzerine Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu görüşmelerinde yaptığı konuşmada, eğer Rusya mutlaka PYD’nin konferansta yer almasını istiyorsa, PYD’nin Esad rejimi heyetinde yer alabileceğini, çünkü Esad’la işbirliği yaptıklarını söyledi.

Dün Meclis’te Rus askeri uzmanlarının PKK ile çatışmaların sürdüğü Nusaybin’in Suriye’deki yarısı olan Kamışlı’da görüldüğü haberleri üzerine hükümet adına konuşan Eğitim Bakanı Nabi Avcı, PYD ve Rus askerilerinin Esad’ın kontrolü altındaki bütün bölgelerde işbirliği içinde olduklarını söyledi.

Ankara, PYD’nin, aynı anlamda PKK’nın sınır boyunca hakimiyet sağlamasını, Akdeniz’e koridor oluşturmasını istemiyor.

***

ABD de Ankara’nın IŞİD geçişine tamamen engel olacak şekilde sınırın özellikle Türkiye’nin Suriye’ye geçit olarak açık kalmasını istediği bölümünün kapatılmasını istiyor.

Tabii işin Ankara açısından zor yanı, PYD’nin aynı zamanda ABD öncülüğündeki IŞİD’e karşı koalisyona da yardımcı olması; PYD milisleri hedef belirliyor, İncirlik’ten kalkan Amerikan jetleri de vuruyor; PKK’nın stratejik ilişki zannedip ayaklandığı daha çok bu taktik işbirliği.

ABD, IŞİD ile işi bitene kadar Suriye ve Irak coğrafyasında PYD milislerinin kara desteğini kullanmak niyetinde; bunu yaparken hükümetin Türkiye içinde PKK’nın terör eylemlerinin üzerine tankla, topla gitmesine tam destek vermesi de bu yüzden.

***

İncirlik’te dün önemli bir konuk vardı. Almanya Savunma Bakanı Ursula Van Der Leyden, Savunma Bakanı İsmet Yılmaz ile birlikte İncirlik'te konuşlu Alman Tornado jetlerini denetledi.

Sonra da IŞİD’e karşı birlikte savaşma kararlılıklarını tekrar ettiler.

Her ikisi de bugün Berlin’de olacak. Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve Davutoğlu’nun eş-başkanlığında savunma, dışişleri ve içişleri bakanlarının katılımıyla bir yüksek düzeyli güvenlik toplantısı yapacaklar.

Bu toplantıya, Suriye uyruklu bir IŞİD intihar bombacısının 12 Ocak’ta Sultanahmet’te 10 Alman turisti öldürmesi sonrası karar verilmişti.

***

Bir gün sonra, yarın da İstanbul’da Biden görüşmeleri…

ABD ve AB ile tarihi bir anlaşmaya varan İran için, bu anlaşmanın sürdürülüp İran’ın dünya ekonomisiyle yeniden bütünleşmesi mi önemli sizce yoksa Esad’ın Suriye’nin başında kalması mı?

Bunun cevabını, İran’da siyaset ve ekonomiyi değil, ideolojiyi öne çıkaran dini liderlik-devrim muhafızları ittifakıyla işbirliği içinde Suriye’ye çıkartma yapan Rusya da verecek bir ölçüde.

***

Ankara bu sıkışma içinde kendi denklemini kurmaya, ya da korumaya çabalıyor ve Ankara’nın denklemi içinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başkanlık sistemine geçiş ısrarının da bulunduğunu unutmamak gerekiyor.

Mesela dün bir grup akademi mensubuyla “terör üzerine” düzenlediği yemekli toplantıda da sıkışmadan çıkış yolunun başkanlık sisteminde yattığı vurgusu yaptığı biliniyor.

Yine de Biden ziyareti sonrasında, önümüzdeki haftaki gelişmeleri, özellikle Suriye konferansı çerçevesinde yakından izlemek gerekiyor.

Bu yazı 1132 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

Web Analytics
http://addurl.nu z35W7z4v9z8w