Dolar düşer mi
  • Reklam
Süleyman Yaşar

Süleyman Yaşar

Dolar düşer mi

Yeni hükümet açıklandı. Son iki gündür hisse senedi piyasası gerilemeye başladı. Türk parası ise beklenilen düzeyde değerlenmedi. Eski hükümetin bıraktığı 2 lira 79 kuruşluk dolar düzeyine göre lirada hâlâ yüzde 5 oranında değer kaybı var. Çünkü dolar dün 2 lira 93 kuruştan işlem gördü.

Tabii bunun bir nedeni, dolar endeksinin küresel düzeyde yükselmesi oluyor. Bir de 14-15 Haziran’da yapılacak Amerikan Merkez Bankası toplantısında faiz artırımı beklentisinin etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Tamam, dövizde dış dinamiğin etkisi var. Peki, hisse senedi fiyatları niye geriliyor?

Mehmet Şimşek’in kabinede kaldığı görülünce birdenbire BİST 100 endeksi 2 bin puanın üzerinde artmıştı. Fakat son iki gündür BİST 100 endeksi pek de iyi gitmiyor. Bunun nedeni yatırımcının düşüncesinde ekonomi yönetiminin ikiye bölündüğü kuşkusu olabilir.

Çünkü SPK, BDDK, TMSF türü kuruluşlar diğer Başbakan Yardımcısı’na bağlandı. Hâlbuki bu kuruluşların doğal olarak Hazine’den sorumlu Başbakan Yardımcısı’na bağlı olması gerekiyor. Nedeni şu; bankacılık, sermaye piyasaları ve tasarruf mevduatı sigorta fonunun bürokratik birimleri Hazine’de bulunuyor. Başka birimlere ayırmak zaten mümkün değil. Niye? Çünkü Hazine devletin bankeri oluyor.

EKONOMİ YÖNETİMİ BÖLÜNDÜ MÜ

İşte bu ayırma operasyonu ekonomi yönetiminde Mehmet Şimşek’in tek yetkili olmaktan çıkartıldığını akla getiriyor. Dolayısıyla bundan sonrası için bu bölünmenin ekonomik kararlarda çelişkiler yaratabileceği beklentisi oluşturuyor.

Bu arada yatırımcıyı endişelendiren diğer bir risk unsurunun Avrupa Birliği (AB) Bakanı’nın ilk sözleri olduğu söylenebilir. Yeni AB Bakanı’nın “AB yegâne seçenek değil” demesi kafalarda kuşku yarattı.

Hem AB Bakanı oluyorsunuz yani bu görevi kabul ediyorsunuz ama ilk sözünüz sanki AB’den uzaklaşmak anlamına geliyor. Tabii ardından Bakan “AB tam üyelik perspektifi bir devlet politikası hâline gelmiştir” diyor ama ilk sözü yatırımcıda kuşku uyandırıyor. İşte bu söylem de hisse senedi piyasasını etkiliyor diyebiliriz.

Gelelim şimdi AB çıpasının niye yatırımcı için önemli olduğuna? Önemli çünkü AB’nin Kopenhag ve Maastricht kriterleri yatırımcı için hem hukuki hem de ekonomik güvence sağlıyor.

Yeri gelmişken hemen Kopenhag kriterlerinin politik esaslarını hatırlatalım; ülkenin çok partili bir demokratik sistemle yönetiliyor olması, hukukun üstünlüğüne saygı, idam cezasının olmaması, azınlıklara ilişkin herhangi bir ayrımcılığın bulunmaması, ırk ayrımcılığının olmaması, kadınlara karşı her türlü ayrımcılığın yasaklanmış olması, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Sözleşmesi’nin tüm maddeleri ile çekincesiz kabul edilmiş olması, Avrupa Konseyi Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin kabul edilmiş olması gerekiyor. Ancak, bu ilkelerin varlığı tek başına yeterli olmamakta, aynı zamanda kesintisiz uygulanıyor olması şart.

Bu kriterlerin dünyada başka hangi seçeneği olabilir mi? Olamaz. O hâlde yeni kriter aramaya gerek yok.

GÜYA AB TEK SEÇENEK DEĞİLMİŞ. YUNANİSTAN, STRATEJİK YATIRIMLARI İÇİN AB’DEN 20,8 MİLYAR EURO ALIYOR TÜRKİYE BÖYLE BİR PARAYI BAŞKA SEÇENEKTEN BULABİLİR Mİ?

Bu arada yeri gelmişken belirtelim Yunanistan’ın 2014-2020 stratejik büyüme planında rekabetin sağlanması, insan kaynaklarının geliştirilmesi, altyapı yatırımları, kamu sektörü reformu, kırsal gelişme programı, balıkçılık, kamu sektörü reformu için 26 milyar euro tutarında yatırım yapılacağı belirtiliyor.

İşte bu 26 milyar euronun yüzde 80’i yani 20,8 milyar eurosu Avrupa yapısal yatırım fonundan sağlanıyor. Ve bu tutarın 6 milyar eurosu kırsal gelişme için veriliyor. Türkiye’de çiftçi, köylü böyle bir para alabiliyor mu? Hayır. İşte AB’ye tam üye olunduğunda böyle büyük bir finansal destek var. AB tek seçenek değil diyenlere başka hangi seçenek bu olanağı sağlayabilir, diye sormakta fayda var.

Gelelim dolara…

Yeni hükümet AB çıpasından kurtulmaya çalışırsa Türkiye’nin döviz sorunu artar. Bir de ekonomide her kafadan ses çıkarsa dolar yine lira karşısında yükselebilir. Çünkü dış gelişmeler de buna uygun ortamı hazırlıyor.

Bu yazı 1111 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

Web Analytics
http://addurl.nu z35W7z4v9z8w